إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ » ) * سپس گفت : اگر كسى جز آنچه كه خدا به او تزويج كرده و يا ملك او نموده است ، زن ديگرى بخواهد او از تجاوزكاران است « 1 » . مؤلف : نظير اين روايت از قاسم بن محمد نقل شده « 2 » . جواب اين دو روايت همانطور كه گفتيم اين است كه زن متعه شده زوجه است ، و آيه شريفه على رغم اين روايت آن را تجويز كرده . و در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ » ) * گفته : يعنى ، كسى كه از اين حد و مرز تجاوز كند « 3 » . و نيز در همان كتاب در ذيل آيه * ( « وَالَّذِينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ » ) * گفته : يعنى اوقات نماز و حدودش را حفظ مىكنند « 4 » . و در كافى به اسناد خود از فضيل روايت كرده كه مىگويد از حضرت باقر ( ع ) پرسيدم منظور از آيه * ( « الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ » ) * چيست ؟ فرمود : مقصود نمازهاى واجب است ، آن گاه پرسيدم منظور از آيه « الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُونَ » چيست ؟ فرمود : نمازهاى نافله است « 5 » . و در مجمع البيان مىگويد روايت از رسول خدا ( ص ) رسيده كه فرمود : هيچيك از شما نيست مگر آنكه داراى دو منزل است ، منزلى در بهشت و منزلى در آتش ، اگر كسى بميرد و داخل آتش شود اهل بهشت ، منزلش را ارث مىبرند . مؤلف : نظير اين روايت را قمى در تفسير خود به سندى كه به ابى بصير دارد ، از امام صادق ( ع ) در ضمن حديثى مفصل آورده « 7 » . و باز نظير آن در ذيل آيه « وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الأَمْرُ » « 8 » در جلد چهاردهم اين كتاب گذشت . بحثى حقوقى و اجتماعى جاى هيچ ترديدى نيست كه حوائج زندگى ، بشر را وادار كرده كه براى اجتماع خود

--> ( 1 و 2 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 5 . ( 3 و 4 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 89 . ( 5 ) فروع كافى ، ج 3 ، ص 269 ، ح 12 . ( 6 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 99 . ( 7 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 89 . ( 8 ) سوره مريم ، آيه 39 .